Groeien door eenzaamheid

Voel je je eenzaam? Dan ben je niet alleen. Ruim een derde van de Nederlanders voelt zich ‘matig eenzaam’1. En die andere twee derde voelt zich ook eenzaam, ze zijn zich er alleen minder van bewust. Mens zijn is eenzaam zijn. Het hoort er nu eenmaal bij.

We hebben een ontzettend grote hekel aan ons eenzaam voelen. Veel liever leiden we ons af met werk, activiteiten, tv-kijken, vriendschappen en intieme relaties. En met al die dingen is niks mis, je kunt er heel veel voldoening uit halen. Maar één ding kunnen ze niet: onze eenzaamheid verhelpen. Tijdelijk voelen we onze eenzaamheid misschien niet, maar op de achtergrond blijft ze aanwezig. Ze wacht geduldig op ons, totdat ons leven een wending neemt.

Er is uiteindelijk maar één weg uit eenzaamheid, en dat is er doorheen. We moeten leren om eenzaamheid te willen voelen. Er niet meer voor weg te lopen. Als we bereid zijn om dat te doen, dan ontdekken we iets dat veel waardevoller is dan werk, activiteiten, tv-kijken, vriendschappen en intieme relaties. Aan de andere kant van eenzaamheid is een gevoel van tevredenheid dat totaal onafhankelijk is van de omstandigheden in je leven.

Dus, als je je eenzaam voelt: dit is geen ongelukje! Er is niks fout gegaan. Het leven biedt je een kans tot spirituele groei. Aan jou om de uitdaging aan te gaan.

Ga terug naar je gevoel

Als eerste is het belangrijk om heel goed waar te nemen wat er gebeurt bij eenzaamheid. In het begin is er een gevoel. De meeste mensen ervaren dit als een subtiel, onplezierig gevoel in de borst, een hunkering naar contact. Tot zo ver het gevoel. Dan treedt ons brein in werking. Ons brein is dol op het interpreteren van gevoelens. “Ik voel dit, dat betekent dat”. Binnen de kortste keren raken we er van overtuigd dat we liefde, vriendschap, seks of alcohol nodig hebben. Maar als we dat krijgen, geeft het geen voldoening. Dan gaan we nadenken wat er ontbreekt aan de liefde, vriendschap, seks of alcohol. En als we het niet krijgen, dan gaan we nadenken waarom niet.

Eenzaamheid zit voor 99% in je hoofd. Het begint met een subtiel gevoel in je lichaam, en dat gevoel zet een lawine van gedachten in beweging. Die lawine van gedachten veroorzaakt vervolgens al je ontevredenheid over je situatie.

Het is belangrijk om het te doorzien wanneer dit gebeurt. We verdwalen allemaal wel eens in onze gedachten. Maar zodra je door hebt dat je aan het nadenken bent over je eenzaamheid, wees dan heel alert. Probeer terug te gaan naar het gevoel. Vraag jezelf: “welk gevoel probeer ik te vermijden”? Bedank je brein, gedachten zijn nu niet nodig. Nodig het gevoel uit en geef je dáár helemaal aan over.

Als het niet lukt om je gedachten even te parkeren, kies er dan voor om je gedachten simpelweg te observeren zonder er in mee te gaan.

Stop met eenzaamheid oplossen

Eenzaamheid is geen probleem dat je moet oplossen. Er is niks buiten jezelf dat je van je eenzaamheid af kan helpen. Deze suggestie, dat je er niks aan hoeft te doen, creëert waarschijnlijk een mengsel van opluchting, ongeloof en verzet. Keer op keer zal je brein je aansporen om het probleem op te lossen. Kies ervoor om in te zien dat er geen probleem is, en word comfortabel met niks doen.

Dat wil niet zeggen dat je geen actie mag of moet ondernemen. Vrijwilligerswerk doen, of bij een vereniging gaan, kan veel doen om je leven meer vitaliteit te geven. Ga er voor. Maar blijf je er van bewust dat de oplossing voor je eenzaamheid niet buiten jezelf ligt. Blijf teruggaan naar je gevoel.

Zit met je angst voor eenzaamheid

Niemand voelt graag eenzaamheid, we zijn bang voor deze emotie. Deze angst is echter ‘leeg’: het enige wat de angst in stand houdt, is ons verzet tegen het voelen van eenzaamheid. Het vereist moed om van deze angst af te komen, maar het is niet ingewikkeld. De volgende oefening is effectief.

Mediteer op de gedachte dat je altijd alleen zult zijn. Bedenk wat je nu mist in je leven, bijvoorbeeld vriendschap, liefde of seks. Visualiseer dat je het de rest van je leven zonder zult moeten doen. Maak het zo echt mogelijk. Voel wat er gebeurt. Voel de weerstand er tegen. Bemerk de gedachte “nee, ik wil dit niet!”. Zeg tegen jezelf “het is maar een oefening”. Maar maak het zo echt mogelijk. Beeld je in dat je moederziel alleen gaat sterven. Voel wat er gebeurt.

Dit is geen makkelijke oefening, maar sta jezelf toe om hem te proberen. Deze oefening is bijzonder krachtig en zal je welverdiende gemoedsrust geven.

Onderzoek waar jij ophoudt

In de kern is eenzaamheid het gevoel dat we afgezonderd zijn van de wereld om ons heen. Het is waardevol om te onderzoeken wat er precies van wat afgezonderd is. Waar houd jij op, en begint de rest van de wereld?

Doorgaans identificeren we ons met ons lichaam. ‘Ik’ ben mijn lichaam, en waar mijn lichaam ophoudt, begint de rest van de wereld. Maar is de grens tussen jouw lichaam en de rest van de wereld wel zo zwart-op-wit? Afgelopen weekend is een (klein) deel van mijn lichaam in de stofzuiger verdwenen. En een deel van de voedingswaren in mijn koelkast zal één dezer dagen omgezet worden in nieuwe cellen voor mijn lichaam. Het lichaam wisselt constant stoffen uit met de omgeving. Het is onlosmakelijk verbonden met de rest van de wereld.

In de volgende oefening ga je onderzoeken waar jij precies ophoudt. Ga zitten met je ogen dicht en voel je lichaam. En ga nu gewoon voelen. Kun je ergens een scheidslijn vinden? Is er, in deze wereld van lichamelijke sensaties, een grens te vinden tussen jou en de rest van de wereld? Laat hierbij alle kennis over de ruimte waar je je in bevindt, achterwege. Vergeet dat je op een stoel (of wat dan ook) zit. Ga alleen voelen. Kun je voelen waar jij ophoudt?

Waarschijnlijk ontdekt je dat er geen grens is tussen jou en de rest van de wereld. Je voelt temperatuur, aanraking. Al deze sensaties gebeuren ‘in’ jou. Maar je kunt geen grens voelen of waarnemen. De grens tussen jou en de rest van de wereld is maar een gedachte, een aanname. In werkelijkheid bestaat hij niet.

Tot slot

Ik hoop dat dit artikel je helpt om je eenzaamheid beter te begrijpen en uiteindelijk te ontstijgen. Eenzaamheid is niet het teken dat er iets fout is – het is de roep om je bewust te worden van je eigenlijke natuur. Kies er voor om al je gevoelens zonder weerstand te ervaren, en je zult eenzaamheid ontstijgen.

Desalniettemin, je behoefte aan contact met andere mensen is echt. Geen enkele hoeveelheid meditatie doet die behoefte verdwijnen. Geef deze behoefte alle ruimte, geef hem toestemming om er te zijn, zonder ergens een probleem van te maken. Dat is alles wat je hoeft te doen. Succes!

Bronnen, noten en/of referenties

  1. Bron: https://www.samentegeneenzaamheid.nl/eenzaamheid/feiten-en-cijfers

Een reactie plaatsen

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.