Waardoor komt keuzestress, en hoe kom je er van af?

Deze post is de tweede in mijn serie van 12 illusies of “truukjes” waarmee je “ego” je aandacht uit het moment haalt. Alle posts in deze serie zijn gebaseerd op het boek The Big Bamboozle van Cheri Huber en Ashwini Narayanan, aangevuld met mijn eigen ervaringen.

Lees hier mijn inleidende post voor deze reeks.

Het “ego-truukje” van vandaag is keuzestress: eindeloos wikken en wegen bij belangrijke en onbelangrijke beslissingen, en het ervaren van angst om de verkeerde keuze te maken.

Keuzestress is een geniepig truukje van je “ego”. De voor- en nadelen afwegen van een keuze die je wilt of moet maken, lijkt heel verstandig. Je krijgt immers te maken met de consequenties van je keuze. En je wilt natuurlijk niet dat je later spijt krijgt van je keuze.

In werkelijkheid is nadenken over een keuze niet altijd zo zinvol als het lijkt. Ten eerste is je “ego” in staat om iedere keuze, belangrijk of niet, op te blazen tot bijna een kwestie van leven of dood. Althans, zo belangrijk kan het lijken. Die ene of die andere outfit aan naar dat feestje? Het ene of het andere product kopen? Dat leuke meisje aanspreken… of toch maar niet?

Kenmerkend bij keuzestress is dat je aandacht totaal niet in het moment is. Je bent in je hoofd bezig, met allerlei theoretische consequenties van je keuze. Het is menselijk, ik doe het ook. Maar het is slechts een gewoonte, en geen goede gewoonte.

Keuzestress helpt niet bij het maken van een goede keuze. Sterker nog, het blokkeert de toegang tot je intuïtie. Keuzestress zorgt er wel voor dat je veel minder geniet van het leven. Ten eerste doordat je niet van je leven kunt genieten terwijl je in de stress zit. Ten tweede doordat de gewoonte van keuzestress je “ego” versterkt, waardoor je vast blijft zitten in oude patronen.

Keuzestress volgt uit de overtuiging dat we een “goed” iemand moeten zijn en dus ook “goede” keuzes moeten maken. Vaak is er onderliggend de angst dat een “verkeerde” keuze het bewijs is van een of andere persoonlijkheidsfout. De “verkeerde” keuze maken zou betekenen dat je een gebrek hebt aan inzicht, sociaal inschattingsvermogen, intelligentie, geweten, verantwoordelijkheidsbesef, wat dan ook. Dat wil niemand – dus dat wordt flink piekeren welke keuze een “normaal” of zelfs “perfect” persoon zou maken.

Gelukkig is er een uitweg uit deze ellende, en dat is simpelweg het inzicht dat er geen juiste keuze is. Of, anders geformuleerd: je kunt het niet fout doen. “Fout” is een concept van het “ego”, fouten bestaan alleen in gedachten. Verplaats je aandacht naar het moment, naar je directe ervaring, en je zult geen fout kunnen ontdekken.

Dat klinkt misschien wat te gemakkelijk. Als je een bepaald doel wilt bereiken, dan is er van alles dat fout kan gaan. Je kunt de verkeerde afslag nemen, je Ikea-meubel verkeerd in elkaar zetten, etc. Of je spaargeld kwijtraken in een belegging die niet zo veilig was als je dacht, of per ongeluk een wurgcontract tekenen. Er kan van alles fout gaan. Het loont meestal de moeite om doordacht te werk te gaan. Hoe dan ook: heel weinig fouten zijn fataal. En bij die fouten die achteraf wel fataal bleken – het kan gebeuren – kwam hoogstwaarschijnlijk geen keuzestress kijken.

Deze post is geen betoog voor roekeloosheid. Het gaat om het herkennen van momenten in je leven dat je aandacht ‘gevangen’ wordt door een bepaalde beslissing die je moet maken. Van die beslissingen waarbij je constant heen en weer gaat tussen voors en tegens, waar je nooit echt uit komt. Terwijl het lijkt alsof je er wél uit gaat komen. De beslissende gedachtekronkel ligt als het ware om de hoek. Maar het gebeurt niet. Je blijft heen en weer gaan tussen voors en tegens, vaak zelfs nog nadat je een keuze gemaakt hebt. Was het wel de goede keuze? Heb ik geen fout gemaakt? Dít patroon is het geluk-verwoestende “ego-truukje” waar je gewoon uit kunt ontsnappen.

Wanneer je dit patroon in je leven begint te herkennen, ben je er al bijna van verlost. Steeds wanneer het gebeurt, wanneer je stress ervaart vanwege een keuze die je moet maken, wanneer je heen en weer gaat tussen voors en tegens, dan weet je dat er een “ego-truukje” gaande is. Het doel van deze keuzestress is het in stand houden van je “ego” – van je oude patronen; en niet het maken van de beste keuze voor jou. Kies om hiervan verlost te zijn. Verplaats je aandacht van al die voors en tegens in je hoofd naar de directe ervaring in dit moment. Wat voel ik nu in mijn lichaam? Wat zie/hoor/ruik ik? Verplaats je aandacht naar het hier en nu. En de keuzestress is meteen weg.

De hele grap is dat je helemaal geen keuzes hoeft te maken. Je kunt het niet eens. De ‘ik’ die keuzes maakt, de vrije wil, is een illusie. Als je heel goed gaat kijken naar het proces van keuzes maken, dan zul je zien dat er geen ‘ik’ is die de knoop doorhakt. Nee, opeens is er een gedachte: “dit wordt het”, of je doet gewoon een handeling. De gedachte dat “ik” dat gekozen of gedaan heb, komt pas later.

Het is goed om bewust na te denken over beslissingen in je leven, maar als je blijft dubben tussen 2 mogelijkheden, dan is het tijd om uit je hoofd te stappen. Verplaats je aandacht naar het moment en laat de keuze zichzelf maken.

En wat als de keuze zichzelf niet maakt? Dan kun je altijd nog een muntje gooien. Het lijkt misschien onverantwoordelijk, maar het is ontzettend bevrijdend. Ga uit je hoofd, gooi een muntje om te kiezen, en houd je aan de uitkomst. Ga niet terug in je hoofd. Het is extreem bevrijdend. Je zult ontdekken dat iedere keuze OK is, dat je prima kunt leven met de consequenties van welke keuze dan ook.

Het leven is te kort om in een ‘gekeuzestressed’ hoofd door te brengen. Ga er uit!

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.